อาสาฬหบูชา-เข้าพรรษา
ธรรมะวันหยุด
พระเทพคุณาภรณ์ (โสภณ โสภณจิตฺโต ป.ธ.9) เจ้าอาวาสวัดเทวราชกุญชรวรวิหาร www.watdevaraj.com
วันอาสาฬหบูชา ตรงกับวันเพ็ญขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 ก่อนวันเข้าพรรษา 1 วัน เป็นวันที่พุทธศาสนิกชนแสดงความเคารพต่อพระสงฆ์ ที่พูดเช่นนี้เพราะเป็นวันเกิดขึ้นของพระสงฆ์นั่นเอง ในปีนี้ตรงกับวันจันทร์ ที่ 22 กรกฎาคม
หลังจากพระพุทธเจ้าได้ตรัสรู้ในวันเพ็ญเดือน 6 คือวันวิสาขบูชา แล้ว ทรงใช้เวลาทบทวนสัจธรรม และทรงคำนึงว่า ธรรมะที่พระองค์ตรัสรู้นี้ลึกซึ้งมาก ยากที่ผู้อื่นจะรู้ตามได้ แต่อาศัยพระกรุณาธิคุณ จึงทรงพิจารณาแบ่งบุคคลออกเป็น 4 ประเภท เปรียบเทียบกับบัว 4 เหล่า คือ
1.บัวที่บานแล้ว คือ คนที่สอนนิดเดียวก็เข้าใจ
2.บัวที่กำลังปริ่มน้ำจะบานจะโผล่ขึ้นมา คือ คนที่สอนกันครั้งหรือสองครั้ง
3.บัวที่อยู่ใต้น้ำ คือ คนที่ต้องสอนหลายครั้งหลายหน และต้องอาศัยการกระตุ้นเตือน
4.บัวที่จมอยู่ใต้โคลน คือ คนที่สอนเท่าไรก็ไม่รู้เรื่อง พยายามจะโต้แย้ง เถียงตลอดเวลา
ทรงระลึก อาฬารดาบส และ อุททกดาบส ว่า มีกิเลสเบาบางสามารถตรัสรู้ได้ทันที แต่ท่านทั้ง 2 ได้ตายแล้ว จึงทรงระลึกถึงปัญจวัคคีย์ ได้เสด็จไปแสดงพระธรรมเทศนากัณฑ์แรกแก่ปัญจ วัคคีย์ คือ โกณฑัญญะ วัปปะ ภัททิยะ มหานามะ และ อัสสชิ ซึ่งล้วนแล้วแต่เป็นผู้อุปฐากเมื่อครั้งยังทรงบำเพ็ญทุกรกิริยาอยู่ พระธรรม ที่พระพุทธองค์ทรงแสดงในครั้งนี้ ชื่อว่า ธัมมจักกัปปวัตนสูตร มี อริยสัจ คือความจริงอันประเสริฐ 4 ประการ ได้แก่ ทุกข์ ความไม่สบายกาย ไม่สบายใจ สมุทัย เหตุให้เกิดทุกข์ นิโรธ ความ ดับทุกข์ และ มรรค ข้อปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์
หลังจากแสดงธรรมแล้ว โกณฑัญญะ บรรลุโสดาบัน ได้กราบทูลขอบวชและพระพุทธองค์ก็ทรงอนุญาต เป็นสาวกองค์แรกของพระพุทธเจ้า และเป็นพระอริยสงฆ์องค์แรกในพระพุทธศาสนา
ดังนั้นวันอาสาฬหบูชาจึงนับเป็นวันที่พระพุทธเจ้าทรงประกาศพระพุทธศาสนา และในวันนี้ก็ปรากฏเหตุการณ์สำคัญๆ ถึง 4 ประการ ด้วยกัน คือ เป็นวันแรกที่พระพุทธองค์ทรงแสดงปฐม เทศนา, เป็นวันแรกที่พระพุทธองค์ทรงได้ปฐมสาวก, เป็นวันแรกที่พระสงฆ์เกิดขึ้นในโลก, เป็นวันแรกที่บังเกิดรัตนะครบสาม เป็นพระรัตนตรัย คือ พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์
วันเข้าพรรษา เป็นวันสำคัญอีกวันหนึ่งในพุทธศาสนา ถัดจากวันอาสาฬหบูชา เป็นวันที่พระสงฆ์อธิษฐานว่าจะพักประจำอยู่ ณ ที่ใดที่หนึ่ง ตลอดช่วงฤดูฝนที่มีกำหนดเป็นระยะเวลา 3 เดือน ตามที่พระธรรมวินัยบัญญัติไว้ โดยไม่ไปค้างแรมที่อื่น
แม้การเข้าพรรษาจะเป็นเรื่องของพระภิกษุ แต่พุทธศาสนิกชนก็ถือเป็นโอกาสดี ที่จะได้ทำบุญ รักษาศีล และชำระจิตใจให้ผ่องใส
ก่อนวันเข้าพรรษา นิยมไปช่วยพระทำความสะอาดวัด พอถึงวันเข้าพรรษาก็จะไปร่วมทำบุญตักบาตร ถวายเครื่องบูชา ดอกไม้ ธูปเทียน พร้อมฟังเทศน์ และรักษาศีล
บางคนอาจตั้งใจงดเว้นอบายมุขต่างๆ เป็นกรณีพิเศษ เช่น งดดื่มสุรา พ่อแม่บางท่านจัดพิธีอุปสมบทให้บุตรหลานของตน โดยถือว่าการบวชเรียนและอยู่จำพรรษาจะได้รับอานิสงส์มาก
นอกจากนี้ ยังมีประเพณีสำคัญที่ขาดไม่ได้เลย คือ การหล่อเทียนพรรษา ที่กระทำกันเมื่อใกล้ถึงวันเข้าพรรษา จัดเป็นกุศลทานอย่างหนึ่ง เชื่อว่าในการให้ทานด้วยแสงสว่างจะมีอานิสงส์เพิ่มพูนปัญญา หูตาสว่างไสว
เทียนพรรษา เมื่อหล่อเสร็จแล้วจะมีการแห่รอบพระอุโบสถ 3 รอบ แล้วนำไปจุดบูชาพระตลอดเวลา 3 เดือน ในปีนี้วันเข้าพรรษาตรงกับวันอังคารที่ 23 กรกฎาคม
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น